چرا یخچال برفک می‌زند؟ علت‌های اصلی و راه‌های برطرف کردن آن
برفک زدن یخچال یکی از مشکلاتی است که ممکن است برای بسیاری از خانواده‌ها پیش بیاید. در یخچال‌های قدیمی، مقدار مشخصی برفک می‌تواند طبیعی باشد، اما در بیشتر یخچال‌های نوفراست یا بدون برفک، تشکیل یخ و برفک زیاد معمولاً نشانه وجود یک مشکل است.
برفک ممکن است روی دیواره پشتی، اطراف دریچه‌های هوا، کف فریزر یا قسمت‌های مختلف کابین ایجاد شود. علت آن همیشه خرابی کمپرسور نیست و گاهی یک مشکل ساده مانند خرابی لاستیک درب یا تنظیم نامناسب دما باعث ایجاد یخ می‌شود.
در این مطلب مهم‌ترین دلایل برفک زدن یخچال و روش‌های بررسی آن را توضیح می‌دهیم.
۱. خرابی سیستم دیفراست
یکی از مهم‌ترین دلایل ایجاد یخ زیاد در یخچال‌های نوفراست، مشکل در سیستم دیفراست است.
دیفراست یا سیستم برفک‌زدایی وظیفه دارد در فواصل مشخص، یخ و برفک ایجادشده روی اواپراتور را ذوب کند. اگر یکی از قطعات این سیستم درست کار نکند، به مرور زمان حجم زیادی از یخ روی اواپراتور جمع می‌شود.
سیستم دیفراست معمولاً شامل چند قطعه مانند المنت، سنسور یا ترمودیسک و برد یا تایمر کنترل است.
اگر المنت خراب شود، یخ روی اواپراتور ذوب نمی‌شود و با گذشت زمان مسیر عبور هوا نیز ممکن است مسدود شود.
۲. خراب شدن لاستیک دور درب
یکی دیگر از دلایل رایج، خرابی یا ضعیف شدن لاستیک دور درب است.
لاستیک درب باید باعث شود هوای گرم و مرطوب محیط وارد کابین نشود. اگر لاستیک پاره شده باشد یا به‌خوبی به بدنه نچسبد، رطوبت وارد یخچال می‌شود و هنگام سرد شدن به شکل برفک و یخ روی سطوح داخلی ظاهر می‌شود.
برای یک بررسی ساده می‌توانید یک برگ کاغذ را بین درب و بدنه قرار دهید و درب را ببندید. اگر کاغذ بدون مقاومت قابل توجه بیرون کشیده شود، ممکن است لاستیک درب به اندازه کافی آب‌بندی نکند.
۳. باز و بسته شدن زیاد درب
هر بار که درب یخچال باز می‌شود، مقداری هوای گرم و مرطوب وارد کابین می‌شود.
اگر درب یخچال یا فریزر مرتب باز و بسته شود، رطوبت بیشتری وارد سیستم می‌شود. این رطوبت می‌تواند روی قسمت‌های سرد به صورت قطرات آب و سپس یخ یا برفک ظاهر شود.
باز ماندن درب برای مدت طولانی نیز همین اثر را دارد.
۴. تنظیم دمای نامناسب
دمای بسیار پایین می‌تواند باعث یخ‌زدگی مواد غذایی داخل کابین یخچال شود.
دمای معمول مناسب برای بخش یخچال حدود ۳ تا ۵ درجه سانتی‌گراد است و دمای فریزر معمولاً حدود منفی ۱۸ درجه سانتی‌گراد در نظر گرفته می‌شود.
البته مقدار دقیق مناسب باید بر اساس مدل و دفترچه راهنمای دستگاه تعیین شود.
اگر دمای یخچال بیش از حد پایین باشد، ابتدا تنظیمات دما را بررسی کنید و از قرار دادن مواد غذایی در مقابل دریچه‌های خروج هوای سرد نیز خودداری کنید.
۵. خرابی سنسور دما
سنسور دما وظیفه دارد دمای داخل یخچال را به سیستم کنترل گزارش کند.
اگر سنسور دچار مشکل شود، ممکن است دمای واقعی کابین با دمایی که سیستم کنترل تصور می‌کند متفاوت باشد.
در چنین شرایطی کمپرسور ممکن است بیش از اندازه کار کند و قسمت‌هایی از یخچال بیش از حد سرد شوند.
خرابی سنسور معمولاً باید با اندازه‌گیری و بررسی فنی تشخیص داده شود.
۶. مشکل در دمپر یا مسیر ورود هوای سرد
در بسیاری از یخچال‌های نوفراست، هوای سرد از قسمت فریزر به کابین یخچال منتقل می‌شود.
اگر دریچه یا دمپر مربوط به ورود هوای سرد بیش از حد باز بماند، هوای سرد زیادی وارد قسمت یخچال می‌شود.
یکی از نشانه‌های این مشکل می‌تواند یخ زدن مواد غذایی نزدیک دریچه هوای سرد باشد.
۷. گرفتگی مسیر تخلیه آب
در هنگام چرخه دیفراست، یخ ذوب‌شده به آب تبدیل می‌شود و باید از طریق مسیر تخلیه خارج شود.
اگر این مسیر مسدود شود، آب در قسمت داخلی جمع می‌شود و ممکن است دوباره یخ بزند.
اگر آب حاصل از برفک‌زدایی به‌درستی به سینی تخلیه پشت یخچال می‌رسد، احتمال گرفتگی کامل مسیر تخلیه کمتر است.
۸. آیا کار کردن فن به معنی سالم بودن یخچال است؟
خیر.
فن ممکن است کاملاً کار کند، اما مشکل در قسمت دیگری از سیستم وجود داشته باشد.
برای مثال ممکن است فن سالم باشد ولی اواپراتور به دلیل خرابی سیستم دیفراست بیش از حد یخ زده باشد.
در این شرایط فن همچنان می‌چرخد، اما گردش هوای سرد به دلیل تجمع یخ به شکل مطلوب انجام نمی‌شود.
بنابراین صرفاً شنیدن صدای فن برای تشخیص سلامت کامل سیستم سرمایش کافی نیست.
اگر یخچال هم بالا و هم پایین یخ می‌زند چه کنیم؟
اگر هم فریزر و هم قسمت یخچال بیش از حد سرد می‌شوند یا مواد غذایی داخل قسمت یخچال یخ می‌زنند، بهتر است ابتدا موارد ساده بررسی شوند.
دمای دستگاه را بررسی کنید، مطمئن شوید دریچه‌های هوای سرد مسدود نشده‌اند و لاستیک دور درب سالم است.
اگر مشکل ادامه داشت، سنسور دما، دمپر، سیستم دیفراست و برد کنترل باید توسط تعمیرکار بررسی شوند.
چه زمانی بهتر است یخچال را خاموش کنیم؟
اگر مقدار زیادی یخ در اطراف اواپراتور یا دریچه‌های هوا ایجاد شده باشد، خاموش کردن دستگاه و اجازه دادن برای ذوب کامل یخ می‌تواند به تشخیص مشکل کمک کند.
البته نباید برای جدا کردن یخ از چاقو، پیچ‌گوشتی یا اجسام فلزی تیز استفاده کرد؛ زیرا امکان آسیب به لوله‌های مدار سرمایش وجود دارد.
جمع‌بندی
برفک زدن یخچال همیشه به معنی خراب شدن کمپرسور نیست. مشکلاتی مانند خرابی سیستم دیفراست، لاستیک درب، سنسور دما، تنظیم نامناسب دما و ایراد در مسیر گردش هوای سرد می‌توانند باعث ایجاد یخ و برفک شوند.
اگر یخچال نوفراست دارید و مقدار زیادی یخ در آن ایجاد می‌شود، بهتر است به جای تعویض تصادفی قطعات، ابتدا محل تشکیل یخ و الگوی سرمایش دستگاه بررسی شود.
تشخیص دقیق علت برفک می‌تواند از هزینه‌های اضافی برای تعویض قطعات سالم جلوگیری کند.