چرا ماشین جوش می‌آورد؟ ۱۰ علت داغ کردن موتور و راه‌های جلوگیری
بالا رفتن آمپر خودرو و داغ شدن بیش از حد موتور یکی از مشکلاتی است که نباید نادیده گرفته شود. اگر آمپر به محدوده قرمز نزدیک شود یا از موتور بخار خارج شود، ادامه رانندگی می‌تواند باعث آسیب جدی به موتور شود.
اما چرا ماشین جوش می‌آورد؟
خرابی سیستم خنک‌کننده، کمبود مایع خنک‌کننده، مشکل ترموستات، خرابی فن، گرفتگی رادیاتور و ایراد واترپمپ از مهم‌ترین دلایل هستند.
در این مطلب مهم‌ترین علت‌های داغ کردن موتور را بررسی می‌کنیم.
۱. کمبود مایع خنک‌کننده
یکی از رایج‌ترین دلایل افزایش دمای موتور، کمبود مایع خنک‌کننده است.
اگر سطح مایع پایین باشد، سیستم خنک‌کننده نمی‌تواند گرمای موتور را به‌درستی دفع کند.
کم شدن مایع ممکن است به دلیل:
- نشتی رادیاتور
- نشتی شلنگ‌ها
- خرابی واترپمپ
- نشتی مخزن انبساط
- نشتی اتصالات
باشد.
اگر سطح مایع دائماً پایین می‌آید، فقط اضافه کردن آب مشکل اصلی را حل نمی‌کند و باید علت نشتی پیدا شود.
۲. خرابی ترموستات
ترموستات وظیفه کنترل جریان مایع خنک‌کننده را دارد.
اگر ترموستات در وضعیت بسته گیر کند، گردش مایع خنک‌کننده به اندازه کافی انجام نمی‌شود و دمای موتور می‌تواند به سرعت افزایش پیدا کند.
خرابی ترموستات ممکن است باعث شود:
- آمپر سریع بالا برود
- موتور بیش از حد گرم شود
- بخاری عملکرد غیرعادی داشته باشد
- دمای موتور نوسان کند
در صورت مشکوک بودن به ترموستات، بررسی آن توسط تعمیرکار ضروری است.
۳. خرابی فن رادیاتور
فن رادیاتور وظیفه دارد در شرایط لازم جریان هوا را از میان رادیاتور عبور دهد.
اگر فن روشن نشود، مخصوصاً هنگام توقف یا حرکت با سرعت پایین، دمای موتور ممکن است افزایش پیدا کند.
خرابی می‌تواند مربوط به:
- موتور فن
- رله
- فیوز
- سیم‌کشی
- سنسور
- مدار کنترل
باشد.
۴. گرفتگی رادیاتور
رادیاتور باید بتواند گرمای مایع خنک‌کننده را به هوای محیط منتقل کند.
اگر پره‌های بیرونی با گردوغبار و آلودگی مسدود شوند یا مسیرهای داخلی رادیاتور دچار گرفتگی شوند، توان خنک‌کاری کاهش پیدا می‌کند.
در این شرایط تمیزکاری یا شست‌وشوی اصولی سیستم ممکن است لازم باشد.
۵. خرابی واترپمپ
واترپمپ وظیفه گردش مایع خنک‌کننده در سیستم را دارد.
اگر واترپمپ دچار خرابی شود، گردش مایع کاهش پیدا می‌کند و موتور می‌تواند بیش از حد گرم شود.
علائم احتمالی خرابی واترپمپ شامل:
- افزایش دمای موتور
- نشتی مایع
- صدای غیرعادی
- کاهش گردش مایع
است.
۶. وجود هوا در سیستم خنک‌کننده
وجود حباب یا هوا در سیستم خنک‌کننده می‌تواند گردش مناسب مایع را مختل کند.
این اتفاق ممکن است بعد از تعمیر سیستم خنک‌کننده یا تخلیه و تعویض مایع رخ دهد، اگر هواگیری به شکل صحیح انجام نشده باشد.
در چنین شرایطی هواگیری اصولی سیستم اهمیت دارد.
۷. خرابی درپوش رادیاتور یا مخزن انبساط
در سیستم خنک‌کننده، فشار نیز اهمیت دارد.
اگر درپوش مربوط به سیستم نتواند فشار را در محدوده مناسب نگه دارد، ممکن است عملکرد سیستم دچار مشکل شود و مایع خنک‌کننده زودتر از حالت طبیعی از سیستم خارج شود.
این قطعه ساده است اما می‌تواند روی عملکرد کل سیستم تأثیر بگذارد.
۸. استفاده از مایع خنک‌کننده نامناسب
استفاده از آب معمولی برای مدت طولانی می‌تواند باعث ایجاد رسوب و خوردگی در بخش‌های مختلف سیستم شود.
مایع خنک‌کننده مناسب علاوه بر کمک به کنترل دما، برای محافظت در برابر خوردگی و یخ‌زدگی نیز طراحی شده است.
بهتر است از مایع خنک‌کننده مناسب خودرو و نسبت ترکیب توصیه‌شده توسط سازنده استفاده شود.
۹. خرابی واشر سرسیلندر
یکی از جدی‌ترین دلایل داغ شدن موتور، مشکل واشر سرسیلندر است.
البته صرفاً بالا رفتن آمپر به معنی سوختن واشر سرسیلندر نیست.
اما اگر داغ شدن موتور همراه با علائمی مانند:
- کم شدن مداوم مایع خنک‌کننده
- حباب غیرعادی در مخزن
- دود سفید غیرعادی از اگزوز
- مخلوط شدن روغن و مایع خنک‌کننده
- بد کار کردن موتور
باشد، باید این احتمال توسط تعمیرکار بررسی شود.
۱۰. خرابی یا مشکل در سنسور دما
سنسور دمای موتور اطلاعات مربوط به دما را به سیستم کنترل خودرو ارسال می‌کند.
اگر سنسور یا مدار مربوط به آن مشکل داشته باشد، ممکن است عملکرد فن یا نمایش دما دچار اختلال شود.
البته در صورت بالا رفتن واقعی دمای موتور، نباید فقط سنسور را مقصر دانست و باید کل سیستم خنک‌کننده بررسی شود.
چرا ماشین در ترافیک جوش می‌آورد؟
اگر خودرو در جاده و سرعت بالا دمای مناسبی دارد اما در ترافیک آمپر بالا می‌رود، سیستم فن رادیاتور یکی از موارد مهم برای بررسی است.
در سرعت بالا، جریان هوای بیشتری از جلوی رادیاتور عبور می‌کند.
اما وقتی خودرو متوقف است یا با سرعت بسیار پایین حرکت می‌کند، فن باید نقش مهم‌تری در ایجاد جریان هوا داشته باشد.
بنابراین در این حالت بررسی فن، رله، فیوز و مدار کنترل اهمیت دارد.
چرا ماشین در سربالایی داغ می‌کند؟
حرکت در سربالایی فشار بیشتری به موتور وارد می‌کند و تولید گرما افزایش پیدا می‌کند.
اگر سیستم خنک‌کننده کاملاً سالم باشد، معمولاً باید بتواند این گرما را مدیریت کند.
اما اگر مشکلی مانند کمبود مایع، گرفتگی رادیاتور، خرابی فن یا ضعف گردش مایع وجود داشته باشد، سربالایی می‌تواند مشکل را آشکارتر کند.
اگر آمپر ماشین به قرمز رسید چه کنیم؟
اگر آمپر به محدوده خطرناک رسید، ادامه رانندگی می‌تواند به موتور آسیب بزند.
در اولین فرصت امن خودرو را متوقف کنید و اجازه دهید موتور خنک شود.
در حالی که موتور داغ است، درِ رادیاتور یا مخزن تحت فشار را باز نکنید.
مایع خنک‌کننده تحت فشار می‌تواند بسیار داغ باشد و باعث سوختگی شود.
پس از خنک شدن موتور، سطح مایع و نشتی‌های احتمالی بررسی شود.
آیا ریختن آب سرد داخل موتور داغ کار درستی است؟
اضافه کردن آب سرد به یک موتور بسیار داغ می‌تواند خطرناک باشد و در شرایط نامناسب به قطعات آسیب برساند.
مهم‌تر از همه، باز کردن درپوش سیستم خنک‌کننده در حالت داغ می‌تواند باعث پاشش مایع تحت فشار شود.
بهتر است ابتدا خودرو در محل امن متوقف شود و موتور فرصت خنک شدن داشته باشد.
از کجا بفهمیم مشکل جدی است؟
اگر خودرو یک بار داغ کرده و بعد از بررسی مشخص شده که مثلاً سطح مایع پایین بوده، ممکن است علت ساده باشد؛ اما تکرار داغ شدن نشانه‌ای است که نباید نادیده گرفته شود.
موارد زیر نیاز به بررسی جدی دارند:
- تکرار بالا رفتن آمپر
- کم شدن مداوم مایع خنک‌کننده
- نشتی
- بخار از موتور
- روشن شدن چراغ هشدار
- بد کار کردن موتور
- دود غیرعادی
- بالا رفتن سریع دما
چطور از جوش آوردن ماشین جلوگیری کنیم؟
برای پیشگیری از داغ شدن موتور:
- سطح مایع خنک‌کننده را به‌صورت دوره‌ای بررسی کنید.
- نشتی‌های سیستم را جدی بگیرید.
- عملکرد فن را بررسی کنید.
- رادیاتور را تمیز نگه دارید.
- سرویس سیستم خنک‌کننده را به تعویق نیندازید.
- از مایع خنک‌کننده مناسب استفاده کنید.
- وضعیت شلنگ‌ها و اتصالات را بررسی کنید.
- در صورت افزایش غیرعادی آمپر، خودرو را بررسی کنید.
- ترموستات و واترپمپ را در صورت وجود علائم مشکوک بررسی کنید.
- پس از تعمیرات سیستم خنک‌کننده، هواگیری صحیح را انجام دهید.
جمع‌بندی
چرا ماشین جوش می‌آورد؟ دلایل مختلفی دارد؛ از کمبود مایع خنک‌کننده و خرابی ترموستات گرفته تا مشکل فن، رادیاتور، واترپمپ، هوا در سیستم یا در موارد جدی‌تر ایراد واشر سرسیلندر.
اگر آمپر خودرو وارد محدوده قرمز شد، ادامه رانندگی نکنید و اجازه دهید خودرو در شرایط ایمن خنک شود. همچنین درِ سیستم خنک‌کننده را در حالت داغ باز نکنید.
داغ کردن مکرر موتور طبیعی نیست و بهتر است علت اصلی آن هرچه سریع‌تر مشخص شود.